با تابلوهای بانک خازنی آشنا شوید( قسمت اول)

در صنعت بیشتر بارها از نوع سلفی مقاومتی هستند.منظور از بارهای سلفی یعنی موتورها الکتریکی ،ترانسها،کوره های القایی ، لامپهای گازی و حتی مبدلهای قدرت مثل یکسو سازهای تریستوری که مدار کموتاسیون نیز دارند

سلف خاصیت جالبی دارد.در یک چهارم از شکل موج سینوسی برق ، جریانی را از شبکه برق می کشد و در یک چهارم بعدی آن را به شبکه برق پس می دهد.سفل این جریان را می شکد تا فقط یک میدان مغناطیسی ایجاد کند.مثلا در موتورهای سه فاز روتور قفسه ای میدان مغناطیسی ایجاد کند تا روتور بتواند بچرخد.یا مثلا در ترانسها یک میدان مغناطیسی برای کوپل اولیه و ثانویه جهت کاهش یا افزایش ولتاژ یا جریان ایجاد می کند.

خوب حالا هر جا جریانی وجود دارد توانی هم خواهیم داشت.در واقع حاصل ضرب جریان در ولتاژ توان خواهد بود.این توان را توان راکتیو نام گذاری می کنیم یعنی توان غیر حقیقی و یا به عبارتی توانی که مصرف واقعی تجهیزاتی مثل موتورها نیست. بلکه از شبکه گرفته می شود و سپس به شبکه بر می گردد.

 

یعنی سلف تمایل دارد بین خودش و شبکه برق همیشه یک بده و بستان توان وجود داشته باشد و این مورد زمانی که خاصیت سلفی یک کارگاه زیاد می شود اصلا خوب نیست.

شبکه برق بایستی این توان راکتیو را تامین کند و این توان هزینه بر خواهد بود.

بحث فقط تامین توان نیست بلکه انتقال توان نیز هست.گفتیم جریان برای این توان خواهیم داشت پس جریان شبکه افزایش خواهد یافت و این افزایش جریان یعنی افزایش تلفات سیم ها.

نکته دیگر اینکه جریانی که افزایش پیدا میکند بایستی از کابلها و سیم هایی با سطح مقطع بیشتری عبور کند و این یعنی هزینه سیم و کابل بیشتر.

 

شکل زیر توضیحات بالا را به صورت تصویری نشان میدهد.

می بایست کاری کنیم که این توان از یک جایی به صورت موقت تامین شود.یعنی یک بار این توان از شبکه دریافت شده و دیگر به شبکه برنگردد و از همین توان برای سیکهای بعدی کاری استفاده شود.

 

خازن یک المان بر عکس سلف است و کلا در مدار با سلف ساز مخالف می زند!

یعنی اگر در یک مدار با جریان ac ( متناوب ) قرار بگیرند وضعیت زیر اتفاق می افتد:

سلف جریان میگیرد همان لحظه خازن در حال پس دادن جریان است و بالعکس خازن جریان می گیرد و سلف در حال پس دادن جریان است.

خوب این دو قطعه می توانند مکمل هم باشند.سلف جریان راکتیو را به خازن  می دهد و در موقع نیاز آن را از خازن پس می گیرد.

به این شکل تبادل توان بین سلف و شبکه برق به حداقل خودش خواهد رسید.پس بایستی از خازن استفاده کرده و آن را به شبکه برق کارگاه متصل کنیم.به این کار اصلاح ضریب توان در یک کارگاه گفته می شود.

 

 

خوب این خازن از چه نوعی است؟

ما خازنهای زیادی در برق و الکترونیک داریم.از خازنهای سرامیکی و روغنی و الکترولیتی گرفته تا خازنهای خشک و گازی.

خازنی که برای این منظور طراحی می شود می بایست تحمل چند چیز را داشته باشد:

۱- تحمل حرارت یا سردی هوا را داشته باشد.

۲- تحمل جریان های اولیه زیاد که در هنگاه اتصال به شبکه برق دریافت میکند را داشته باشد.

۳- تحمل این تبادلهای متناوب و زیاد جریان و توان بین خودش و سلف را داشته باشد

۵- تحمل ولتاژ شبکه برق که مثلا در حالت فشار ضعیف ۳۸۰ ولت است را داشته باشد.

چون واحد توان راکتیو kvar ( کیلو وار ) است و قرار است خازن این توان را در واقع اصلاح کند لذا ظرفیت خازنهای اصلاح ضریب توان هم بر اساس همین واحد است و بر اساس میکرو فاراد این ظرفیت عنوان نمی شود.

اگر خواستید خازن اصلاح ضریب توان را از بازار کالاهای صنعتی برق بخرید باید ظرفیت مورد نیازتان را بر اساس کیلو وار بیان کنید مثلا ۱۲٫۵ کیلو وار خازن اصلاح ضریب توان.

شکل زیر نوع استوانه ای این خازن را نشان می دهد.

این عکسی است که از پلاک مشخصات یک خازن اصلاح ضریب توان گرفته ایم.

این خازنها سه عدد ترمینال دارد که به ولتاژ سه فاز متصل می شوند.

در مقاله بعدی بیشتر در مورد اصلاح ضریب توان و بانک خازنی صحبت خواهیم کرد.

 

5 دیدگاه برای “با تابلوهای بانک خازنی آشنا شوید( قسمت اول)”

  1. با سلام و تشکر از سایت بسیار خوب و پربارتان
    آیا استفاده از اینورتور باعث حذف خازن میشود علت را توضیح دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • >